Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Światowy dzień dzikiej przyrody 2016

3 marca, w dniu podpisania Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), po raz trzeci obchodzimy Światowy Dzień Dzikiej Przyrody. W tym roku pod hasłem „Przyszłość dzikiej przyrody jest w naszych rękach”.

Kwestia zwalczania nielegalnego handlu dziką przyrodą jest bardzo istotna, w szczególności w kontekście wzmożonego kłusownictwa i pozyskiwania wielu zagrożonych gatunków. Kraje UE, podobnie jak inne kraje wysokorozwinięte, ponoszą szczególną odpowiedzialność w zakresie zwalczania nielegalnego handlu, jako kraje popytu i tranzytu okazów.

Konieczność skuteczniejszego przeciwdziałania temu zjawisku znalazła odzwierciedlenie na najwyższym poziomie politycznym m.in. dzięki uwzględnieniu tej problematyki podczas pierwszego Zgromadzenia ONZ ds. Środowiska (UNEA), w Agendzie Zrównoważonego Rozwoju 2030, a przede wszystkim poprzez przyjęcie 30.07.2015 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ rezolucji dotyczącej zwalczania nielegalnego handlu dziką przyrodą. Rosnąca w ostatnich latach przestępczość wobec dzikiej fauny i flory, w tym kłusownictwo na potrzeby nielegalnego handlu i wykorzystania pozyskanych niezgodnie z przepisami okazów, skłania społeczność międzynarodową, w tym UE, do podejmowania działań w zakresie ograniczania zjawiska nielegalnego handlu, zarówno poprzez zwiększenie wysiłków służb egzekwujących prawo (Służba Celna, Policja), jak również poprzez wprowadzanie procedur i wytycznych minimalizujących wprowadzanie do międzynarodowego handlu okazów nielegalnego pochodzenia.

Zwiększenie wysiłków krajów UE w tym zakresie ma zapewnić Plan Działań UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką przyrodą. Proces opracowania Planu zaczął się ponad 2 lata temu, początkowo konsultacjami Komisji Europejskiej w ramach Komitetu ds. handlu dziką fauną i florą, następnie Komunikatem Komisji do Rady i Parlamentu w sprawie podejścia UE do nielegalnego handlu dziką fauną i florą, który zwracał uwagę na kluczowe problemy w tym zakresie. Konferencja z przedstawicielami grup interesów pomogła zidentyfikować kluczowe obszary działań, co umożliwiło Komisji przygotowanie ostatecznej wersji Planu. Da on możliwości bardziej konsekwentnych i skoordynowanych działań we wszystkich krajach regionu. Jego ogłoszenie nastąpiło 26 lutego 2016 r.

3 marca 2016 r. ma miejsce też trzeci, ostatni dzień konferencji „Save Wildlife – Act now or game over” w Hadze. Podczas konferencji przedstawiciele organów CITES – również wysokiego szczebla - dyskutują nad tym, jak najskuteczniej przeciwdziałać obecnemu trendowi w zakresie nielegalnego pozyskania i handlu dziką przyrodą.

W przemówieniach otwierających konferencję Minister Środowiska Holandii oraz Sekretarz Generalny CITES zwrócili uwagę m.in. na szczególnie niepokojący trend dotyczący kłusownictwa dotykającego słoni i nosorożców. Wynika ono z ogromnego popytu na rogi nosorożca i kość słoniową, przede wszystkim na rynkach azjatyckich. Szczególnym zagrożeniem objęte są także m.in. łuskowce i wielkie koty (m.in. tygrysy, lwy, lamparty), a także drewno tropikalne. Kłusownictwo przekształciło się w ostatnich latach z indywidualnych działań jednostek, jako sposobu na łatwe wzbogacenie się, w przestępczość zorganizowaną, międzynarodową, zbrojną a wręcz zmilitaryzowaną. Jedną z dróg walki z tymi zagrożeniami jest wzmacnianie egzekwowania przepisów CITES, m.in. z tego powodu na miejsce konferencji wybrano Hagę, siedzibę Europejskiego Urzędu Policji – Europolu. Na poziomie międzynarodowym kroki podejmowane w tym zakresie to m.in. działania Konsorcjum ds. zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą (The International Consortium on Combating Wildlife Crime). Konsorcjum to składa się z 5 organizacji członkowskich: Sekretariat CITES, Interpol, Biuro ONZ ds. Narkotyków i Przestępczości, Bank Światowy oraz Światowa Organizacja Celna. Organy Konwencji CITES współpracują także z organami Konwencji ONZ przeciwko korupcji oraz Konwencji ONZ przeciwko przestępczości zorganizowanej.

Elementem zwalczania przestępczości związanej z kłusownictwem i nielegalnym handlem powinno być maksymalne uwzględnianie w podejmowanych działaniach społeczności lokalnych, bez których wsparcia działania na poziomie jedynie formalnym będą skazane na niepowodzenie. Ważne prezentacje podczas konferencji dotyczyły właśnie działań w terenie (formacja Black Mambas, organizacja African Parks Network).

Równie istotnym filarem podejmowanych działań są starania zmierzające do zmniejszania popytu na okazy dzikiej fauny. 

Wszystko to wymaga działań na każdym poziomie: w krajach źródłowych, tranzytowych i docelowych, z wykorzystaniem wszystkich dostępnych mechanizmów, w tym nowoczesnych technik laboratoryjnych identyfikacji okazów i technik śledczych.

 

***

Dzień 3 marca został ustanowiony Światowym Dniem Dzikiej Przyrody w 2013 r. podczas 68. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. Jego głównym celem jest uczczenie światowego bogactwa dzikiej fauny i flory przy równoczesnym podnoszeniu świadomości na temat wartości dzikiej przyrody oraz zagrożeń powodowanych m.in. przez nielegalny handel jej okazami. Ten dzień ma również przypominać o roli Konwencji CITES jako kluczowego narzędzia pozwalającego przeciwdziałać kłusownictwu i nielegalnemu handlowi dzikimi gatunkami.

Celem Konwencji jest ochrona dziko występujących populacji zwierząt i roślin poprzez kontrolę i ograniczanie międzynarodowego handlu tymi gatunkami oraz produktami pochodnymi. Działania kontrolujące handel międzynarodowy niejednokrotnie są skuteczniejsze niż ochrona gatunków w kraju występowania. Wiele państw o największej różnorodności biologicznej to słabo rozwinięte kraje afrykańskie, azjatyckie lub południowoamerykańskie, gdzie powstrzymanie kłusownictwa i nielegalnego pozyskania jest bardzo trudne ze względu na ograniczone środki. Dlatego też kontrola na granicach i rynkach wewnętrznych, w szczególności w rozwiniętych krajach największego popytu na okazy dzikiej fauny i flory, jest istotnym elementem powstrzymania niezrównoważonego pozyskiwania okazów roślin i zwierząt.

Konwencja weszła w życie 1 lipca 1975 r., Polska ratyfikowała przystąpienie do Konwencji 12 grudnia 1989 r., a weszła ona w życie w naszym kraju 12 marca 1990 r.

 

***

Więcej informacji na temat ochrony dziko występujących populacji zwierząt i roślin można uzyskać na oficjalnej stronie i profilach Światowego Dnia Dzikiej Przyrody: www.wildlifeday.org, https://www.facebook.com/WorldWildlifeDayhttps://twitter.com/wildlifeday.

 

 

Powrót do góry