Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Szybki dostęp

Ścieżka do tej strony:

61. Stały Komitet CITES

Stały Komitet CITES, 15 – 19 sierpnia, 2011 r., Genewa

W dniach 15–19 sierpnia w Genewie odbywa się 61. spotkanie Stałego Komitetu CITES[1].

Obrady Stałego Komitetu CITES

Spotkanie Komitetu przebiega w okresie polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Stały Komitet CITES to najważniejszy poza Konferencją Stron organ Konwencji. W przeciwieństwie do ciał naukowych: Komitetu Roślin i Komitetu Zwierząt, dotyka kwestii politycznych i kontrowersyjnych. Na forum UE oznacza to, że stanowisko Państw Członkowskich musi zostać skoordynowane, co podczas tegorocznego spotkania jest rolą polskiej Prezydencji. Część najważniejszych kwestii z punktu widzenia UE jest prezentowane na forum Komitetu przez Polskę, w imieniu całej UE i wszystkich Państw Członkowskich.

Przedstawiciel Polski prezentujący propozycję UE na forum Komitetu

Nic więc dziwnego, że kraje UE muszą spotkać się wcześniej, podyskutować o rozbieżnościach poglądów, by mogły ze spokojnym sumieniem „podpisać” się pod treścią wystąpienia Polski na forum Komitetu.

Koordynacja UE pod przewodnictwem Polski Delegacja Polski w koszulkach tematycznych autorstwa Departamentu Ochrony Przyrody

Jedna z propozycji UE na spotkanie dotyczy przyjrzenia się kwestii hodowli i tzw. ranczingu[2]. Właściwie prowadzone hodowle, jako działania zmniejszające presję na dzikie populacje, są korzystne dla gatunku. Podobnie dzieje się w przypadku właściwie prowadzonych działań ranczingowych w odniesieniu do niektórych gatunków. Przy braku wystarczających regulacji odnośnie działań hodowlanych, mogą one być jednak przykrywką do pozyskiwania okazów z natury. Dlatego UE sugeruje przyjrzenie się tej sprawie. W swojej argumentacji podkreśla, że uregulowanie tych kwestii przyniesie korzyści również dla krajów eksportu, zmniejszając efekty nieuczciwej konkurencji z którymi mierzą się eksporterzy działający w zgodzie z wytycznymi CITES.

Kolejna kwestia, nad którą pochylają się zebrani w Genewie eksperci[3], to kwestia ochrony nosorożców. Nosorożce są pozyskiwane jako trofea myśliwskie, a także dla ich rogu, wykorzystywanego do produkcji ozdób i w medycynie azjatyckiej. Szczególnie ostatni powód zyskuje w ostatnim czasie na znaczeniu. Róg nosorożca od dawna był wykorzystany w medykamentach azjatyckich. Trudno znaleźć wiarygodne przesłanki wskazujące na skuteczność takich specyfików. Analiza chemiczna rogu nosorożca dowodzi, że nie zawiera on nic więcej niż inne wytwory rogowe naskórka, na przykład… paznokcie. Często produkty medycyny azjatyckiej zawierają po prostu części ciała dużych, silnych i pięknych zwierząt, działając na świadomość ludzi przez proste skojarzenie i sugerując, że ich spożycie pozwoli przejąć siłę zwierząt z których je wytworzono. Z tego powodu medycyna azjatycka to m.in. medykamenty wyprodukowane z użyciem części ciała tygrysów (głównie kości), niedźwiedzi (np. żółć), nosorożców (przede wszystkim rogi). CITES od dawna zauważa potrzebę zajęcia się problemem medycyny azjatyckiej, bazującej na zagrożonych gatunkach. Szczególnie w przypadku nosorożców obserwuje się niepokojący wzrost popytu na rogi. Powodem tego jest rozpowszechnianie pogłoski o rzekomym wpływie rogu nosorożca na zapobieganie i leczenie raka. Zwiększony popyt i horrendalne ceny osiągane za rogi nosorożca sprawiają, że drastycznie rośnie kłusownictwo, a nawet daje się zauważyć fala dokonywanych masowo kradzieży rogów nosorożców m.in. z muzeów. Obserwuje się również wykupywanie rogów nosorożca z domów aukcyjnych, i ich wywóz do Azji, celem przetworzenia na produkty medycyny azjatyckiej. Nie ma przy tym większego znaczenia wartość zabytkowa takiego przedmiotu, gdyż przy jego sprzedaży jako przyszłego składnika medykamentów nie liczy się nic więcej niż jego waga. Kłusownictwo zagraża gatunkowi bezpośrednio, ale wywóz, zarówno legalny (po zakupie przedmiotów np. w domach aukcyjnych i uzyskaniu zezwolenia wywozowego CITES) jak i nielegalny (kradzież, sprzedaż i przemyt) starych rogów nosorożca także wpływa na populacje, poprzez niepotrzebne i nieuzasadnione napędzanie popytu, a co za tym idzie – kłusownictwa. Poza tym związane są z tym liczne kontrowersje z punktu widzenia ludzkiego zdrowia i życia: po pierwsze, w starych ozdobach wytworzonych z rogów nosorożca zwykle obecny jest szkodliwy dla zdrowia arsen. Ponadto, przekonywanie o zbawiennym wpływie rogu nosorożca w leczeniu raka jest wykorzystywaniem desperacji, w której znajdują się osoby chore.
Prezentacja na temat kłusownictwa na nosorożcach Prezentacja na temat propozycji UE dot. nosorożców

EU zachęca kraje do zajęcia się tym problemem, w tym przeprowadzenia kampanii informacyjnej podważającej rzekome właściwości medyczne rogów nosorożca (prezentację na temat propozycji UE dot. nosorożców można obejrzeć tu). UE już zaostrzyła swoje podejście w tym zakresie, zezwalając na sprzedaż i wywóz okazów rogów nosorożca jedynie w bardzo wyjątkowych sytuacjach, w których nie ma obawy, że przedmioty zostaną użyte do wytworzenia tych kontrowersyjnych specyfików. Kwestia zapewne wywoła znaczne różnice poglądów reprezentantów różnych regionów: w Azji panuje powszechne przekonanie o leczniczych właściwościach rogu nosorożca, choć część z krajów azjatyckich zgadza się, że jego rola w leczeniu raka jest wątpliwa.

Oprócz wyżej wymienionych problemów, zebrani debatują nad szeregiem innych kwestii, nie mniej istotnych dla ochrony gatunków zagrożonych międzynarodowym handlem (z powodu popytu na ich okazy), np. jesiotrów (przede wszystkim kawior), żółwi lądowych i słodkowodnych (zwierzęta hodowlane, ozdoby, pożywienie), wielkich kotów azjatyckich (np. tygrysy, których niemal każda część jest wykorzystywana do wytworzenia rozmaitych specyfików medycyny azjatyckiej lub ozdób i amuletów), słoni (kość słoniowa), węży azjatyckich (przedmioty skórzane, zwierzęta hodowane hobbistycznie, a także w przypadku rynków azjatyckich: pożywienie i składniki preparatów paramedycznych), mahoń i inne chronione rośliny drzewiaste.

Miejmy nadzieję, że dyskusje doprowadzą do przyjęcia rozwiązań, które pozwolą na skuteczniejszą ochronę zagrożonych gatunków.



[1] Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, zwana także Konwencją Waszyngtońską lub w skrócie CITES, ma na celu ochronę zwierząt i roślin gatunków zagrożonych wyginięciem poprzez kontrolę i ograniczanie międzynarodowego handlu tymi zwierzętami i roślinami, rozpoznawalnymi ich częściami i produktami pochodnymi.
Wszystkie państwa Unii Europejskiej są członkami Konwencji. Jej zapisy są w całości implementowane, a w wielu przypadkach zaostrzone, przez rozporządzenia Unii Europejskiej obowiązujące we wszystkich krajach UE.
Najważniejsze kwestie związane z funkcjonowaniem Konwencji są ustalane przez Państwa Strony Konwencji (obecnie jest ich 175) podczas Konferencji Stron. Poza Konferencjami Stron funkcjonuje organ międzysesyjny (Stały Komitet CITES) oraz dwa ciała naukowe: Komitet Zwierząt i Komitet Roślin.

[2] Ranczing to działanie polegające na pobieraniu młodych osobników (lub np. jaj) z wolności i hodowanie w kontrolowanych warunkach. Pobieranie osobników ze środowiska oczywiście powoduje stratę dla populacji, jednak w niektórych przypadkach takie działania mogą być korzystne dla gatunku. O ranczingu możemy mówić wtedy, gdy przeżywalność osobników w naturze jest niewielka, natomiast w warunkach kontrolowanych –  bardzo wysoka, w efekcie część osobników może wrócić do przyrody (często więcej niż zostało pobranych), a część może podlegać działaniom handlowym. Pojęcie to powinno być stosowane jednak wyłącznie do ograniczonego zakresu gatunków, które mogą faktycznie zyskać na takiej działalności.

[3]Reprezentanci regionów (w regionie europejskim UE reprezentują Wielka Brytania i Bułgaria); Państwa-Strony obserwatorzy (mogące wypowiadać się, a nawet zgłaszać propozycje, ale w przeciwieństwie do reprezentantów regionalnych nie mają prawa głosu); organizacje międzynarodowe i organizacje pozarządowe (mogące wypowiadać się na temat zgłoszonych propozycji)


Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 27.10.2016 r., 07:57.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 36 92 900

Serwis odwiedziło 352040 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare