Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Szybki dostęp

Ścieżka do tej strony:

Komitet ds. Zwierząt CITES

Komitet ds. Zwierząt CITES - NOWOŚĆ
W lipcu 2011 r. w Genewie odbywa się 25. spotkanie Komitetu ds. Zwierząt CITES. Eksperci z całego świata w zakresie ochrony przyrody dyskutują o najbardziej palących problemach związanych z ochroną gatunków zwierząt zagrożonych międzynarodowym handlem.

Delegacja Polski

Przewodniczący spotkania i przedstawiciel Sekretariatu z lornetką do identyfikacji zgłaszających się ekspertów

Spotkanie Komitetu przebiega w okresie polskiej Prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Komitet ds. Zwierząt, jako forum naukowe i eksperckie nie wymaga ustalenia wspólnego stanowiska przedstawicieli wszystkich państw UE, co jest konieczne w przypadku rozpatrywania kwestii politycznych. Przedstawiciele Polski, współpracując z Komisją Europejską, starali się jednak, by wymiana wiedzy i doświadczenia pomiędzy ekspertami z UE skutkowała jak najbardziej owocnym wkładem w działania Komitetu, w najlepszym interesie dzikiej przyrody.

Eksperci dyskutowali między innymi o problemach związanych z ochroną rekinów. Pojawiły się znaczne różnice poglądów pomiędzy zwolennikami zdecydowanej ochrony tych ryb (np. UE, USA) a przeciwnikami zaostrzania przepisów w tym zakresie (np. Japonia, Chiny). Okazało się, że zaniepokojenie przewodniczącego Komitetu wyrażone na początku spotkania, iż nauka odgrywa coraz mniejszą rolę w podejmowaniu decyzji, znalazło niestety odzwierciedlenie w pracach tego z założenia naukowego i niezależnego forum eksperckiego. Przedstawiciele krajów czerpiących zyski z pozyskiwania tych gatunków dążą do wypracowania jak najłagodniejszych rekomendacji, obawiając się, że CITES ograniczy ich dochody z połowów. Ochrona rekinów to nie tylko ochrona przyrody, lecz również zapobieganie okrutnemu traktowaniu zwierząt. Procederem szczególnie godnym potępienia jest tzw. finning, czyli odcinanie rekinom płetw i wrzucanie żywych jeszcze zwierząt do wody. Generalnie, w większości krajów poławiających rekiny, zarówno w czasie połowów nastawionych na te gatunki, jak i w połowach przypadkowych (np. w czasie połowów sieciowych tuńczyka), finning jest zabroniony. Mimo to w wielu przypadkach nadal ma miejsce. Ceny osiągane za płetwy rekinów (uważane w kuchni wschodniej za przysmak, a także pozyskiwane w celach kolekcjonerskich) są tak wysokie w porównaniu z cenami za tusze tych zwierząt, że rybakom w wielu przypadkach opłaca się odcinać same płetwy i pozbywać „zbędnego balastu”.

Kolejna kwestia nad którą pochylają się zebrani w Genewie przedstawiciele stron Konwencji, to ochrona szeregu gatunków jesiotrów w basenie Morza Kaspijskiego – kluczowego akwenu dla euroazjatyckiej populacji jesiotrów. Jesiotry objęto ochroną w ramach CITES ze względu na wysoki poziom międzynarodowego handlu kawiorem skutkujący znaczącym spadkiem liczebności ich populacji. Ochrona tych gatunków wymaga pilnych działań. Właściwe rekomendacje dla tego regionu mogą przyczynić się do wypracowania rozwiązań służących zarówno ochronie gatunków, jak i krajom ich występowania, gdyż obecnie, ze względu na problemy z zarządzaniem i stan populacji, kraje te nie mogą legalnie eksportować kawioru i innych rodzajów okazów jesiotra.

Kawior na wystawie sklepu w Genewie

Inny problem to kwestia pozostawienia rysia rudego w załącznikach Konwencji. Stany Zjednoczone podczas ostatnich Konferencji Stron zgłaszały propozycje wyłączenia tego rodzimego dla USA gatunku z przepisów Konwencji. Polska i cała UE sprzeciwiały się tym propozycjom, ze względu na podobieństwo okazów tego gatunku do naszego rodzimego rysia eurazjatyckiego. Kot ten jest objęty w Polsce ścisłą ochroną gatunkową, co oznacza, że również jakikolwiek handel skórami tego gatunku jest zakazany. Brak kontroli handlu skórami rysia rudego (trudnymi do odróżnienia od pochodzących z innych rysi) mógłby skutkować zwiększeniem kłusownictwa, gdyż skóry z rodzimego gatunku mogłyby być sprzedawane jako pozyskane z gatunku amerykańskiego. Wygląda na to, że USA przyjęło argumenty UE, gdyż w swej obecnej rekomendacji proponują pozostawienie rysia rudego w załączniku Konwencji.

Podczas obrad Polska przedstawiła problem znaczącego nielegalnego handlu konikami morskimi z Indonezji. Te ciekawe i chronione rybki wykorzystywane są m.in. do produkcji preparatów paramedycznych. Medykamenty te są nadal eksportowane z Indonezji, pomimo, że kraj ten oficjalnie zakazał wywozu okazów koników morskich w innej formie niż żywych osobników. Kwestie te, jako związane z egzekwowaniem prawa, będą jeszcze przedmiotem obrad Stałego Komitetu CITES w sierpniu tego roku.

Celem spotkania jest również wypracowywanie rekomendacji w zakresie problemu masowego pozyskiwania węży w krajach azjatyckich na potrzeby handlowe oraz rekomendacji związanych  z pozyskiwaniem i handlem żółwiami lądowymi i słodkowodnymi oraz strzykwami (zwanymi także, ze względu na kształt, „ogórkami morskimi”). Węże są obiektem międzynarodowego handlu w celu wytwarzania przedmiotów z ich skór, jako zwierzęta hodowane hobbistycznie, a także w przypadku rynków azjatyckich: jako pożywienie i składniki preparatów paramedycznych (np. suszone woreczki żółciowe tych zwierząt, jad). I w tym przypadku przeplatają się tu kwestie ochrony gatunków i humanitarnego traktowania zwierząt. W wielu krajach węże (będące podobnie jak wspomniane rekiny zwierzętami kręgowymi, o rozbudowanym układzie nerwowym), po schwytaniu przetrzymywane są nieraz wiele tygodni w workach, a następnie zabijane (w najlepszym przypadku) poprzez uderzenie w głowę. Część jedynie ogłuszonych zwierząt przechodzi poprzez dalsze fazy „produkcji”, w tym obdzieranie ze skóry. To makabryczne pierwsze etapy procesu wytwarzania pasków, torebek, butów z gadziej skóry. Powinno dać to do myślenia, nie tylko krajom eksportującym skóry, ale również ich importerom, z których jednym z największych jest Szwajcaria, siedziba Sekretariatu CITES i gospodarz tegorocznego spotkania Komitetu.

Eksperci UE na forum Komitetu prezentują stanowiska, które mają służyć jak najlepiej ochronie gatunków. Opinie takie wywołują wiele kontrowersji w krajach, które opierają swoją gospodarkę na nadmiernym eksploatowaniu zwierząt. Podejście takie nierzadko spotyka się z krytyką (na przykład zakazy wwozu niektórych gatunków do UE – w tym węgorza europejskiego). Jednak zgodnie z opinią Sekretariatu CITES, Państwa Strony mogą stosować ostrzejsze przepisy, działając w interesie zagrożonych gatunków. Unii Europejskiej nie można zarzucić braku konsekwencji w tej dziedzinie. Wiele działań związanych z wdrażaniem przepisów CITES, podnoszeniem świadomości społeczeństwa i służb egzekwujących przepisy w krajach rozwijających się, jest finansowanych przez UE lub poszczególne kraje członkowskie.

Pozostaje mieć nadzieję, że rekomendacje wypracowane podczas Komitetu, mimo ścierania się różnych poglądów, przyniosą realne efekty w formie skuteczniejszej ochrony zwierząt, a gatunki będą wykreślane z przepisów CITES ze względu na zażegnanie zagrożenia, a nie zniknięcie z powierzchni ziemi lub głębin oceanów.


Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 27.10.2016 r., 07:57.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 36 92 900

Serwis odwiedziło 352038 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare