Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Szybki dostęp

Ścieżka do tej strony:

Krótka informacja nt. EMAS


EMAS – wspólnotowy system ekozarządzania i audytu

EMAS jest unijnym instrumentem przeznaczonym dla organizacji (przedsiębiorstw i różnorodnych instytucji), które dobrowolnie zobowiązują się do oceny swojego wpływu na środowisko i doskonalenia swojej działalności prośrodowiskowej. Z uwagi na wymóg okresowego odnawiania rejestracji oraz zastosowanie zewnętrznego i niezależnego procesu rejestracji i weryfikacji przez akredytowanego weryfikatora środowiskowego, jest obecnie najbardziej wiarygodnym systemem zarządzania środowiskowego. EMAS w swoich wymaganiach systemowych opiera się na normie EN ISO 14001:2004 (ISO 14001), rozszerza on jednak wymagania o cztery elementy:

  • wykazywanie ciągłej poprawy działalności prośrodowiskowej organizacji;
  • wykazywanie pełnej zgodności z unijnymi i krajowymi przepisami prawa ochrony środowiska obowiązującymi organizację;
  • informowanie (za pomocą deklaracji środowiskowej) opinii publicznej i zainteresowanych stron (klientów i społeczności lokalnej) o wpływie na środowisko organizacji, jej produktów i usług oraz o działaniach podejmowanych przez nią w celu minimalizowania negatywnych oddziaływań środowiskowych;
  • włączenie pracowników w proces poprawy efektów działalności środowiskowej organizacji.

Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1221/2009  z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) , zwane w skrócie – Rozporządzeniem EMAS, od angielskiej nazwy systemu – Eco−Management and Audit Scheme.

Funkcjonowanie EMAS w Polsce dodatkowo reguluje ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o krajowym systemie ekozarządzania i audytu (EMAS) (Dz.U. Nr 178, poz. 1060) wraz z aktami wykonawczymi.

Zgodnie z zapisami ww. ustawy krajowy system ekozarządzania i audytu (EMAS) tworzą:

  • minister właściwy do spraw środowiska, jako organ prowadzący politykę w zakresie rozwoju systemu oraz współpracujący z organami Unii Europejskiej w tym zakresie;
  • Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska;
  • Polskie Centrum Akredytacji, jako organ akredytujący.

Podmiot

Bezpośrednio, rozporządzenie EMAS wiąże Kraje Członkowskie – zobowiązuje do tworzenia warunków instytucjonalnych i organizacyjnych dla zapewnienia wszystkim zainteresowanym organizacjom dobrowolnego uczestnictwa w systemie.

Sam udział organizacji w systemie EMAS jest aktem o charakterze dobrowolnym.

Organizacja – oznacza zarówno przedsiębiorstwa produkcyjne i usługowe, instytucje finansowe, jak i placówki naukowe, szkoły, czy też urzędy administracji publicznej.

Cel

Promowanie przyjaznych środowisku postaw i zasad, zwłaszcza w takich sferach, które trudno jest regulować poprzez przepisy, a jeszcze trudniej kontrolować. W szczególności wśród małych i średnich przedsiębiorstw oraz instytucji, których jednostkowe oddziaływanie może być stosunkowo niewielkie – w związku z czym nie podlegają one regularnemu nadzorowi ze strony służb kontrolnych ochrony środowiska – ale suma ich oddziaływań stanowić może znaczące obciążenie dla środowiska.

Wskazywanie m.in. na możliwość podejmowania przez użytkowników środowiska dobrowolnych zobowiązań w dziedzinie jego ochrony, idących dalej niż przepisy prawa lub wręcz nie mieszczących się w ich ramach.

Pozytywne stymulowanie takich form i metod prowadzenia działalności gospodarczej, które zapewnią systematyczne ograniczanie oddziaływania na środowisko, poprzez wprowadzenie zunifikowanego systemu samooceny i samokontroli jednostek w zakresie ich wpływu na środowisko oraz zapewnienie społeczeństwu dostępu do wiarygodnej informacji na ten temat.

Wymagania

Proces dostosowywania się do wymagań EMAS, jest złożonym i wielokierunkowym przedsięwzięciem, wymagającym pełnego zaangażowania kierownictwa i pracowników ubiegającej się o rejestrację organizacji. Wdrożenie i utrzymywanie prawidłowo skonstruowanego i sprawnie funkcjonującego systemu zarządzania środowiskowego (SZŚ) stanowi warunek konieczny dla uzyskania rejestracji EMAS. Standardem określającym, jakie wymogi powinien spełniać system zarządzania środowiskowego, zaadaptowanym na potrzeby EMAS, stała się od 2001 roku norma ISO 14001. Wdrażanie SZŚ powinno przebiegać zgodnie z zasadami przyjętymi w wyżej wspomnianej normie. Należy jednak pamiętać, że rozporządzenie EMAS, w porównaniu z wymogami normy ISO 14001:

  • kładzie zdecydowanie większy nacisk na zagadnienia identyfikacji i klasyfikacji aspektów środowiskowych,
  • rozszerza zakres audytowania,
  • wprowadza obowiązek ustanowienia efektywnej komunikacji ze społecznością lokalną (deklaracja środowiskowa[1]), ze szczególnym uwzględnieniem społeczności w najbliższym otoczeniu organizacji.

Po pozytywnym zakończeniu procesu rejestracji organizacja – aby ją utrzymać – musi w każdym elemencie swojego działania spełniać wymagania EMAS, a w szczególności osiągać systematyczną poprawę efektywności działań w zakresie ochrony środowiska.

EMAS wymaga okresowego odnawiania rejestracji. Ma to motywować organizacje do ciągłej realizacji celów EMAS oraz utrzymywania efektywnego SZŚ i zapewnić, że w zarejestrowanych jednostkach systemy te faktycznie funkcjonują, a plany działań są systematycznie przygotowywane, realizowane, weryfikowane i uzupełniane.

Weryfikacja

Pełna wiarygodność i rzetelność wszystkich elementów systemu EMAS – w tym systemu zarządzania organizacji oraz publikowanych przez nią informacji – zapewniona jest poprzez zastosowanie zewnętrznego i niezależnego procesu rejestracji i weryfikacji.

Koncepcja EMAS zakłada, że zarejestrowane organizacje są okresowo sprawdzane przez niezależnych weryfikatorów środowiskowych. Zadaniem weryfikatorów jest bezstronna ocena funkcjonowania systemu zarządzania środowiskowego oraz potwierdzenie prawdziwości danych publikowanych w deklaracji środowiskowej.

Ponadto, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, jako organ rejestrujący przeprowadza cyklicznie ocenę czy organizacje zarejestrowane w systemie EMAS bądź składające wniosek o rejestrację przestrzegają wymogów prawa ochrony środowiska oraz czy w deklaracjach środowiskowych – przygotowanych przez organizacje – są informacje rzetelne i adekwatne do rzeczywistego oddziaływania danej organizacji na środowisko. Dokonuje tego poprzez przeprowadzanie procedury opiniowania spełniania wymogów prawnych przez organizację (korespondencja z inspekcją ochrony środowiska, urzędem marszałkowskim, urzędem miasta, sanepidem itp.).

Korzyści

Dotychczas Komisja Europejska nie wprowadziła specjalnych form zachęt dla organizacji zarejestrowanych w EMAS. Działania takie podejmują poszczególne kraje członkowskie, tworząc własne formy w ramach istniejących struktur i uregulowań prawnych.

Mogą one przyjmować formę regulacji prawnych/obowiązków prawnych, np.:

  • zmniejszenie ilości informacji wymaganych w procesie wydawania decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska,
  • zwolnienie z obowiązku posiadania niektórych pozwoleń,
  • przedłużenie ważności niektórych pozwoleń,
  • zmniejszenie/połączenie wymogów dotyczących sprawozdawczości i monitorowania,
  • zmniejszenie ilości inspekcji oraz zakresu inspekcji,

bądź formę wsparcia finansowego, informacyjnego i promocyjnego, np.:

  • zielone zamówienia publiczne;
  • wsparcie finansowe (subsydia, fundusze na wdrażanie EMAS, ulgi podatkowe, zmniejszanie opłat rejestracyjnych);
  • projekty pilotażowe i szkoleniowe;
  • dostęp do informacji.

Jeżeli chodzi o bezpośrednie korzyści dla organizacji uczestniczących w systemie, EMAS niesie ze sobą:

  • wzrost efektów działalności,
  • wzrost konkurencyjności na rynkach przywiązujących wagę do proekologicznego podejścia do działalności,
  • używanie logo EMAS jako narzędzia marketingowego,
  • sprawny system zarządzania środowiskowego,
  • potwierdzenie osiąganych efektów środowiskowych przez zewnętrznych weryfikatorów,
  • spełnienie wymagań prawnych środowiskowych i innych,
  • redukcja ryzyka nałożenia kar z uwagi na niedopełnienie obowiązków wynikających z prawa środowiskowego,
  • lepsze relacje z klientami, lokalną społecznością i administracją,
  • poprawa jakości środowiska pracy,
  • wzrost zaangażowania pracowników.

 

Opracowano:

Ministerstwo Środowiska
Departament Ochrony Powietrza

 



[1] Zgodnie z Załącznikiem IV Rozporządzenia (WE) 1221/2009 celem Deklaracji środowiskowej jest dostarczenie społeczeństwu i innym zainteresowanym stronom informacji dotyczącej wpływu na środowisko i efektów działalności środowiskowej organizacji. Deklaracja winna zawierać opis organizacji i SZŚ, politykę środowiskową, opis aspektów środowiskowych, celów i zadań, dane dotyczące efektów działalności środowiskowej organizacji.

wróć do poprzedniej strony

Osoba odpowiedzialna: Małgorzata Wybacz

Informację wprowadził/a: Wit Łabaszewski

Data wytworzenia informacji: 2011-08-02

Data udostępnienia informacji: 2011-08-02

Ilość wyświetleń dokumentu: 20,442

Historia zmian:

Tytuł Zmiana Autor zmiany Data zmiany
1 wersja z dnia 2011-08-02 13:27:36: Krótka informacja nt. EMAS [utworzenie dokumentu] Wit Łabaszewski 2011-08-02 13:27:36
2 wersja z dnia 2012-07-23 10:11:14: Krótka informacja nt. EMAS [modyfikacja] Małgorzata Wybacz 2012-07-23 10:11:14
3 wersja z dnia 2015-05-25 13:00:11: Krótka informacja nt. EMAS [modyfikacja] Małgorzata Wybacz 2015-05-25 13:00:11
4 wersja z dnia 2015-05-25 13:09:50: Krótka informacja nt. EMAS [modyfikacja] Małgorzata Wybacz 2015-05-25 13:09:50

Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 27.10.2016 r., 07:57.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 36 92 900

Serwis odwiedziło 352111 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare