Skocz do treści

Ministerstwo Środowiska - przejdź do strony głównej

  1. Strona główna Biuletynu Informacji Publicznej
  2. ePUAP
  3. PL
  4. EN
  5. RSS - instrukcja obsługi, wybór kanałów
  6. Wersja mobi
  7. Pogoda

Szybki dostęp

Ścieżka do tej strony:

Porozumienie ASCOBANS

Tekst Porozumienia o ochronie małych waleni Bałtyku i Morza Północnego

Raport WWF dot. ghostnets ("sieci-widm" - czyli sieci pozostawionych/zagubionych w wodach oceanicznych stanowiących poważne zagrożenie dla przyrody)

Porozumienie o ochronie małych waleni Bałtyku i Morza Północnego (ASCOBANS), pod auspicjami Konwencji Bońskiej, zostało zawarte 17 marca 1992 r. w Nowym Yorku, weszło w życie w roku 1994. Rzeczpospolita Polska jest stroną porozumienia od roku 1996.

Celem porozumienia jest ochrona wszystkich gatunków, podgatunków i populacji waleni zębowych występujących w obu morzach z wyłączeniem kaszalota. Porozumienie zawarto uznając, że zwierzęta te są i powinny pozostać integralną częścią ekosystemów morskich. Zawarcie porozumienia było również wyrazem zaniepokojenia społeczności międzynarodowej stanem populacji małych waleni i drastycznym spadkiem ilości osobników.

Co to są małe walenie?
Wieloryby, delfiny i morświny należą do rzędu waleni (łac. Cetacea). Są to ssaki wodne. Obecnie występują dwa podrzędy waleni. Gatunki z podrzędu fiszbinowców (łac. Mysticeti) nie posiadają zębów tylko grzebieniaste z płyty rogowe zwane fiszbinami , służącymi im do filtrowania pożywienia z wchłanianej wody. Są przeważnie bardzo dużymi zwierzętami. Należy do nich między innymi płetwal błękitny, największe obecnie żyjące zwierze na ziemi. Natomiast większość gatunków z podrzędu zębowców (łac. Odontoceti) to zwierzęta znacznie mniejsze i dlatego nazywamy je małymi waleniami. Żywią się one rybami i głowonogami.

Obszar wystepowania
Małe walenie spotyka się prawie we wszystkich morzach świata i w niektórych rzekach. Wiele gatunków występuje w Morzu Północnym, w Północno-Wschodnim Atlantyku oraz w Morzu Irlandzkim. Jedynym małym waleniem żyjącym w Morzu Bałtyckim jest morświn

Zagrożenia
Ze wszystkich zagrożeń przyłów, czyli przypadkowe zaplątanie się w sieć rybacką, uważany jest za najpoważniejsze. Każdego roku tonie kilka tysięcy małych waleni, które zaplątując się w sieci, nie mogą wynurzyć się nad powierzchnię by zaczerpnąć powietrza. Innym poważnym problemem, jest zanieczyszczenie morza. Substancje toksyczne, takie jak metale ciężkie i trudno rozkładalne związki organiczne (np. PCB), dostają się do łańcucha pokarmowego i odkładają się w tkankach ciała ssaków morskich, poważnie wpływając na stan ich zdrowia. Żegluga handlowa, działalność przemysłowa (np. wbijanie pali i badania sejsmiczne), eksplozje i niektóre urządzenia sonarowe stosowane w marynarce wojennej są przyczyną hałasu podwodnego. Te zakłócenia akustyczne mogą prowadzić do zaburzeń zachowania, uszkodzeń ciała, a nawet do śmierci. Czynnikiem budzącym coraz większy niepokój jest nasilający się ruch statków, będących powodem coraz częstszych kolizji z waleniami.

Zależnie od obszaru i gatunku, wzrost zagrożeń oraz ich skutki są różne. Dramatycznym przykładem jest spadek liczebności morświnów w cieśninach Wielkiego i Małego Bełtu oraz w Bałtyku właściwym. Od lat 30. XX wieku zauważamy silny spadek liczebności ich populacji, któremu towarzyszy zanikanie morświnów z dużych zajmowanych wcześniej obszarów. Dzisiaj morświny występują jeszcze pospolicie w cieśninach Kattegat, Wielki i Mały Bełt. Dużo rzadziej obserwuje się je wzdłuż niemieckich, polskich i szwedzkich wybrzeży Morza Bałtyckiego.

Ustalenie wpływu wszystkich działań ludzkich na ssaki morskie jest bardzo trudne. Jasne jest jednak, że cierpią one także z powodu wynikającego z przełowienia ograniczania ich bazy pokarmowej, degradacji siedlisk i zmian klimatycznych, co rodzi groźne następstwa dla przyszłości wielu gatunków wielorybów, delfinów i morświnów.

Aktualności

Najbliższe spotkanie stron porozumienia planowane jest w IV kwartale bieżącego roku Najbliższe spotkanie Komitetu Doradczego porozumienia planowane jest w II kwartale bieżącego roku.

Trwa pilotowy, 3 letni projekt czynnej ochrony morświnów przed przyłowem na Zatoce Puckiej (finansowanie: NFOŚiGW, realizator: Stacja Morska IOUG w Helu), w ramach którego będzie sprawdzana skuteczność działania akustycznej bariery pingerowej na wejściu do Zatoki Puckiej.

WWF Polska Stacja Morska UG w Helu oraz Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego zgłosiły do programu unijnego Infrastruktura i środowisko projekt "Wsparcie restytucji i ochrony ssaków bałtyckich w Polsce". W założeniach projektu jest ochrona m.in. morświnów przed czynnikami antropogenicznymi.

Polska zgłosiła swój udział w projekcie LIFE + statycznym akustycznym monitoringu bałtyckiego morświna tzw. projekt SAMBAH (Static Acoustic Monitoring of the Baltic Harbour Porpoise). W ramach projektu w całej strefie Morza Bałtyckiego zostanie umieszczone 300 urządzeń do monitoringu akustycznego. Dane będą zbierana przez okres 2 lat. Metoda ta ma dostarczyć informacji o rozmieszczeniu przestrzennym i zagęszczeniu morświnów w ubogich w te zwierzęta akwenach wodnych. Ze strony polskiej jednostką odpowiedzialną za wdrożenie projektu będzie Stacja Morska Uniwersytetu Gdańskiego w Helu, beneficjentem towarzyszącym Główny Inspektorat Ochrony Przyrody odpowiedzialny za monitoring środowiska w Polsce. Projekty uzyskały poparcie Ministerstwa Środowiska.

Przydatne linki

wróć do poprzedniej strony

Osoba odpowiedzialna: Wit Łabaszewski

Informację wprowadził/a: Wit Łabaszewski

Data wytworzenia informacji: 2009-04-15

Data udostępnienia informacji: 2009-04-15

Ilość wyświetleń dokumentu: 27,604

Historia zmian:

Tytuł Zmiana Autor zmiany Data zmiany
1 wersja z dnia 2009-04-15 08:41:55: Porozumienie ASCOBANS [utworzenie dokumentu] Wit Łabaszewski 2009-04-15 08:41:55
2 wersja z dnia 2009-04-27 09:58:12: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wit Łabaszewski 2009-04-27 09:58:12
3 wersja z dnia 2009-04-27 09:59:11: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wit Łabaszewski 2009-04-27 09:59:11
4 wersja z dnia 2010-02-09 13:17:20: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2010-02-09 13:17:20
5 wersja z dnia 2010-07-06 10:15:05: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2010-07-06 10:15:05
6 wersja z dnia 2010-07-06 14:56:28: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2010-07-06 14:56:28
7 wersja z dnia 2010-07-06 15:07:43: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2010-07-06 15:07:43
8 wersja z dnia 2011-04-27 13:52:37: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2011-04-27 13:52:37
9 wersja z dnia 2011-04-27 13:55:46: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2011-04-27 13:55:46
10 wersja z dnia 2011-04-27 13:57:48: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2011-04-27 13:57:48
11 wersja z dnia 2011-04-27 13:59:24: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2011-04-27 13:59:24
12 wersja z dnia 2012-02-24 16:38:38: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2012-02-24 16:38:38
13 wersja z dnia 2012-02-24 16:41:11: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2012-02-24 16:41:11
14 wersja z dnia 2012-02-27 09:47:36: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2012-02-27 09:47:36
15 wersja z dnia 2013-02-21 11:54:43: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2013-02-21 11:54:43
16 wersja z dnia 2013-02-21 12:03:37: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2013-02-21 12:03:37
17 wersja z dnia 2014-02-11 13:46:27: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2014-02-11 13:46:27
18 wersja z dnia 2015-02-03 11:26:35: Porozumienie ASCOBANS [modyfikacja] Wojciech Piwowarski 2015-02-03 11:26:35

Menu główne portalu

Ostatnia modyfikacja strony: 27.10.2016 r., 07:57.

© 1997-2012 Ministerstwo Środowiska e-mail: info@mos.gov.pl, tel. +48 (22) 36 92 900

Serwis odwiedziło 351931 osób.      Serwis finansowany ze środków EFP Phare EFP Phare